İnfertilite, bir çiftin bir yıllık düzenli korunmasız cinsel ilişkiden sonra aktif bir gebelik elde edememesi olarak tanımlanır.
İnfertilite nedenlerinin %30’u erkek kaynaklıyken %30’u kadın kaynaklıdır. Geri kalan nedenler her iki tarafın etkisi ile oluşabilir ya da “nedeni açıklanamayan infertilite” olarak adlandırılır.
Kadınlarda kısırlık vakalarının %80’i esas olarak aşağıdaki faktörlerden kaynaklanmaktadır:
- Yaş (35 yaşından itibaren üreme kapasitesi azalır ve 40 yaşından sonra bu kapasite %10’un altına düşer)
- Fallop tüpü kaynaklı sorunlar
- Endometriozis
- Diğer risk faktörleri: miyomlar, cinsel yolla bulaşan hastalıklar, diyabet, kanser gibi kronik hastalıklar, tedavi edilmemiş tiroit hastalıkları, astım, depresyon, antidepresanlar.
Erkekten kaynaklanan infertilitenin başlıca nedenleri aşağıdaki gibi sıralanabilir:
- Varikosel
- Ereksiyon sorunları
- Sperm üretiminde değişiklikler (kalitesiz ve düşük miktarda sperm üretimi)
- Doğuştan gelen anormallikler
- Aşırı obezite
Gebe kalma olasılığını engelleyen, hem erkekleri hem de kadınları eşit derecede etkileyen birkaç faktör vardır:
- İleri yaş
- Uyuşturucu kullanımı
- Alkolün kötüye kullanımı
- Sigara içmek
- Cinsel enfeksiyonlar
- Obezite veya aşırı zayıflık
- Kadınlarda folik asit eksikliği
- Psikolojik ve / veya duygusal faktörler
- Cinsel faktörler (iktidarsızlık, vajinismus, erken boşalma ve düşük cinsel ilişki sıklığı)
Teşhisi
İnfertilite tedavisinde öncelikle çiftlerin sağlık geçmişi, kullandıkları ilaçlar, cinsel geçmişleri ve cinsel ilişki alışkanlıkları gözden geçirilecektir.
Erkekler, fiziksel bir muayene ve genellikle spermin sağlığı hakkında bilgi veren bir sperm analizine tabi tutulur.
Kadınlarda araştırmalar pelvik muayene de dahil olmak üzere fiziksel muayene ile başlar. Daha sonra kadın doğum uzmanı, kadınların düzenli olarak yumurtladıklarından ve yumurtalıklarının yumurtaları serbest bıraktığından emin olur. Hormon seviyelerini ölçmek için kan testleri yapılır. Yumurtalıklar ve rahim ultrason ile incelenebilir ve özel bir X-ışını testi rahim ve fallop tüplerini kontrol edebilir.
Tedavisi
Tedavi seçenekleri geliştikçe ve kadınlar aile kurmayı erteledikçe infertilite konusunda tavsiye almak isteyen çiftlerin sayısı artmaktadır.
Kadın hastalıkları ve doğum uzmanları, tedavi sürecinden önce yumurtlama, sperm üretimi, tüp açıklığı ve uterus yapısı testlerine odaklanarak ilk araştırmaları yaparlar.
Erkeklerde infertilite şu şekilde tedavi edilir:
- Nedeni varikosel veya sperm taşıyan tüplerdeki tıkanıklık ise ameliyat.
- Üreme organlarındaki enfeksiyonları tedavi etmek için antibiyotikler.
- Ereksiyon veya boşalma ile ilgili sorunları tedavi etmek için ilaçlar ve danışmanlık.
- Sorun belirli hormonların düşük veya yüksek seviyesiyse hormon tedavisi.
Kadınlarda infertilite şu şekilde tedavi edilir:
- Kadının yumurtlamasına veya hormon düzeylerini geri kazanmasına yardımcı olmak için doğurganlık ilaçları ve hormonları
- Doğurganlığı engelleyen dokuyu (endometriozis gibi) çıkarmak veya tıkalı fallop tüplerini açmak için ameliyat
Erkeklerde ve kadında infertilite, yardımcı üreme teknolojisi ile de tedavi edilebilir.
Bu başlıkta birkaç tür teknik vardır:
- IUI (aşılama-inseminasyon): Sperm toplanır ve yumurtlama sırasında doğrudan kadının rahmine yerleştirilir.
- IVF (tüp bebek tedavisi): Sperm ve yumurta toplanır ve bir laboratuvarda bir araya getirilir. Döllenen yumurta 3 ila 5 gün büyür. Daha sonra embriyo kadının rahmine yerleştirilir.
- GIFT (gamet intrafallopian transfer) ve ZIFT (zigot intrafallopian transfer): Sperm ve yumurta toplanır ve hızlı bir şekilde fallop tüpüne yerleştirilir. GIFT ile hem sperm hem de yumurtalar fallop tüpüne yerleştirilir. ZIFT ile sperm ve yumurtalar bir laboratuvarda bir araya getirilir ve ardından 24 saatte tüpe döllenmiş bir yumurta yerleştirilir.
Op. Dr. Mustafa Yamazhan olarak durumun hassasiyetini biliyor,bu nedenle süreç boyunca ve sonrasında profesyonel destek veriyoruz.