Endometriyal doku rahim içinde oluştuğunda normal olarak aylık adet döngüleriyle dışarı atılır. Ancak, doku başka bir yerde büyüdüğünde, vücutta “sıkışabilir” ve şiddetli endometriozis ağrısına ve diğer sorunlara neden olabilir.
Endometriozis, ya da daha yaygın bilinen adıyla çikolata kisti, endometriyum adı verilen dokuya benzer dokuların rahim dışında gelişmesi durumudur. Örneğin, bu doku fallop tüplerinde, yumurtalıklarda ve peritonda büyüyebilir. Endometriozisin çikolata kisti olarak adlandırılmasının nedeni bu dokuların renginin kahverengi olmasıdır. Endometriozis, her 10 kadından 1’ini etkileyen bir durumdur. Endometriozisin en yaygın semptomu şiddetli olabilen pelvik ağrıdır. Diğer semptomlar arasında bağırsak sorunları, cinsel ilişki sırasında ağrı ve anormal âdet kanaması bulunur.
Endometriozis bazen ağrılı yumurtalık kistlerine neden olabilir, üreme organlarının içinde ve çevresinde yara dokusu oluşturabilir. Bazı durumlarda endometriozis, bir kadının hamile kalmasını zorlaştırabilir. Bu durum 30’lu ve 40’lı yaşlarındaki kadınlarda oldukça yaygındır.
Belirtileri Nelerdir?
Ağrı, kanama ve adet sancıları endometriozis vakalarında yaygın görülen belirtilerdir. Bazı vakalarda ağrı kasıklara, sırta ve bacağa veya hatta akciğerler, gözler, burun, karındaki yara izleri veya cilt gibi vücudun diğer kısımlarına kadar uzanabilir. Semptomlar kişiden kişiye önemli ölçüde değişebilir. Bazı kişilerde hiçbir belirti görülmez.
En yaygın görülen endometriozis belirtileri şunlardır:
- Ağrılı adet dönemleri (dismenore)
- Alt karın, pelvis veya bel ağrısı
- Cinsel ilişki sırasında ve sonrasında ağrı
- Hamile kalmada zorluk
- İdrar yaparken ağrı
- Kalıcı bitkinlik ve yorgunluk
- Dışkılama sırasında ağrı ve dışkıda kan
- Öksürükte kan (endometriozis dokusunun akciğerlerde oluştuğu seyrek görülen vakalarda)
Nasıl Tedavi Edilir?
Endometriozis, rahim hücrelerinin vücudun başka yerlerinde büyüdüğü bir durumdur. Bu durum ağrıya, ağır adet dönemlerine ve bazen de infertiliteye yol açabilir. Endometriozis teşhisi sonrası tedavi hem semptomlara hem de hastanın hedeflerine bağlı olacaktır. Tedavi seçenekleri, yaşanan ağrının düzeyine ve hastanın bir noktada gebe kalmak isteyip istemediğine bağlıdır.
Endometriozisin tedavisi olmamasına rağmen, tedavi ağrıyı azaltmaya ve infertiliteyi önlemeye yardımcı olabilir. Adet dönemlerinde veya ağrının şiddetli olduğu zamanlarda ağrı kesici desteğiyle endometriozis ağrılarıyla baş edilebilir. Bazı hafif vakalarda doğum kontrol hapları ağrıyı kontrol edebilir. İlerleyen endometriozis vakalarında cerrahi müdahale tedavinin bir parçası olabilir. Endometriozis cerrahisi, yara dokusunu ve endometriyal büyümeleri gidermeyi amaçlar, ancak bazen daha şiddetli vakalarda rahim ve yumurtalıkların çıkarılması da gerekebilir.
Adet dönemlerinde yoğun ağrı hissediyorsanız vakit kaybetmeden jinekoloğunuzu ziyaret etmeniz gerekir. Geç teşhis, endometriozisi olanlar için önemli bir sorundur ve tedavide gecikmelere yol açabilir.
Op. Dr. Mustafa Yamazhan olarak durumun hassasiyetini biliyor,bu nedenle süreç boyunca ve sonrasında profesyonel destek veriyoruz.